2026 жылы қолға тиетін жалақы қалай есептеледі
2026 жылғы 1 қаңтардан бастап № 214-VIII Салық кодексі қолданылады. Еңбек шарты бойынша жұмыс істейтін қызметкердің есептелген жалақысынан үш төлем ұсталады. Есептеу тәртібі:
- МЗЖ — есептелген сомадан 10%, бірақ 50 ең төменгі жалақыдан (4 250 000 ₸) аспайды.
- МӘМС жарнасы — 2%, бірақ 20 ең төменгі жалақыдан (1 700 000 ₸) аспайды.
- ЖТС — мына сомадан 10%: есептелген − МЗЖ − МӘМС жарнасы − 30 АЕК базалық салықтық шегерім (129 750 ₸). Нәтиже нөлден аз болса, ЖТС нөлге тең.
500 000 ₸ үшін мысал: МЗЖ 50 000 ₸, МӘМС жарнасы 10 000 ₸. Салық салынатын табыс — 500 000 − 50 000 − 10 000 − 129 750 = 310 250 ₸, ЖТС — 31 025 ₸. Қолға — 408 975 ₸.
2026 жылғы мөлшерлемелер мен шектер
| Төлем | Кім төлейді | Мөлшерлеме | Негізі және шектері | Құқықтық негіз |
|---|---|---|---|---|
| МЗЖ | Қызметкер | 10% | Есептелген сома, 50 ең төменгі жалақыдан аспайды | № 224-VII Әлеуметтік кодекс |
| МӘМС жарнасы | Қызметкер | 2% | Есептелген сома, 20 ең төменгі жалақыдан аспайды | № 405-V Заң, 28-бап |
| ЖТС | Қызметкер | 10% / 15% | Есептелген − МЗЖ − МӘМС жарнасы − 30 АЕК; жылдық табыстың 8 500 АЕК шегінен асқан бөлігіне 15% | Салық кодексі, 363 және 403-баптар |
| ЖМЗЖ | Жұмыс беруші | 3,5% | Есептелген сома, 1-ден 50 ең төменгі жалақыға дейін | Әлеуметтік кодекс, 251-бап |
| Әлеуметтік аударымдар | Жұмыс беруші | 5% | Есептелген − МЗЖ, 1-ден 7 ең төменгі жалақыға дейін | Әлеуметтік кодекс, 244–245-баптар |
| МӘМС аударымдары | Жұмыс беруші | 3% | Есептелген сома, 40 ең төменгі жалақыдан аспайды | № 405-V Заң, 27-бап |
| Әлеуметтік салық | Жұмыс беруші | 6% | Есептелген − МЗЖ − МӘМС жарнасы, кемінде 14 АЕК | Салық кодексі, 556–557-баптар |
Жұмыс беруші жалақыдан тыс қанша төлейді
Жұмыс беруші төлемдері қолға тиетін соманы азайтпайды, бірақ қызметкердің құнына кіреді. 500 000 ₸ есептелгенде: ЖМЗЖ 17 500 ₸, әлеуметтік аударымдар 22 500 ₸, МӘМС аударымдары 15 000 ₸, әлеуметтік салық 26 400 ₸ (440 000 ₸ сомасынан 6%). Барлығы 81 400 ₸, ал жалпы шығын — 581 400 ₸. 2026 жылдан бастап әлеуметтік аударымдар әлеуметтік салықтан шегерілмейді. Әлеуметтік салықтың мөлшерлемесі мен негізі — Салық кодексінің 556–557-баптары.
Кері есептеу: қолға тиетін сомадан есептелген сомаға
Қажетті соманы «Қолға» жолына енгізіңіз. Калькулятор ұсталымнан кейін дәл осы сома қалатын есептелген соманы бүтін теңгемен таңдайды. Мысалы, қолға 300 000 ₸ алу үшін 362 406 ₸ есептелуі тиіс; жұмыс берушінің шығыны 421 405 ₸ болады.
Жұмыс істейтін зейнеткер
Қызметкер зейнет жасына толып, зейнетақы алса, МЗЖ мен МӘМС жарнасы ұсталмайды, ал жұмыс беруші ЖМЗЖ, әлеуметтік аударымдар мен МӘМС аударымдарын төлемейді. ЖТС пен әлеуметтік салық сақталады. 300 000 ₸ жалақыда қолға 282 975 ₸ қалады, жұмыс беруші 18 000 ₸ әлеуметтік салық төлейді. Еңбек сіңірген жылдары үшін зейнетақы алушылар бұл санатқа кірмейді: олар үшін әлеуметтік аударымдар төленеді. Негіздеме: Әлеуметтік кодекстің 243 және 248-баптары; МӘМС туралы № 405-V Заңның 26-бабы.
Калькулятор нені ескермейді
Есеп жалпыға бірдей белгіленген режимдегі жұмыс берушідегі толық айға арналған. Бейрезиденттер, азаматтық-құқықтық шарттар, жеке кәсіпкерлер, арнаулы салық режимдері, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары, мүгедектік бойынша және басқа әлеуметтік шегерімдер, экологиялық қосымша ақылар, жұмысқа қабылдау және жұмыстан босату айлары ескерілмейді. Есеп парағыңыз өзгеше болса, бухгалтериядан нақтылаңыз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Неге сома есеп айырысу парағынан өзгеше?
Модель толық айды бір есептелген сома бойынша есептейді. Сыйлықақы, демалыс ақысы, еңбекке уақытша жарамсыздық төлемі, экологиялық қосымша ақылар, әлеуметтік шегерімдер, пайдаланылмаған шегерімді ауыстыру және жұмысқа қабылдау не босату айлары нәтижені өзгертеді. Әр жолды бухгалтериямен салыстырыңыз.
Жұмыс берушінің төлемдері қолға тиетін соманы азайта ма?
Жоқ. ЖМЗЖ, әлеуметтік аударымдар, МӘМС аударымдары мен әлеуметтік салықты жұмыс беруші есептелген жалақыдан тыс төлейді. Қолға тиетін соманы тек МЗЖ, МӘМС жарнасы және ЖТС азайтады.
2026 жылы әлеуметтік салық қалай есептеледі?
№ 214-VIII Салық кодексінің 557-бабы бойынша мөлшерлеме — қызметкер табысының МЗЖ мен МӘМС жарнасы шегерілгеннен кейінгі сомасының 6%-ы (556-бап). Әлеуметтік аударымдар салықтан енді шегерілмейді. Объект 14 АЕК (60 550 ₸) сомасынан аз болса, салық 14 АЕК бойынша есептеледі; бұл жұмысқа қабылдау немесе босату айына қолданылмайды.
30 АЕК шегерімін екі жұмыс берушіде қолдануға бола ма?
Жоқ. 437-бап бойынша базалық салықтық шегерім қызметкердің өтініші бойынша және тек бір салық агентінде қолданылады. Екінші жұмыс орнын есептеу үшін «Базалық салықтық шегерімді қолдану» белгісін алып тастаңыз.
ЖТС қашан 15% болады?
363-бап бойынша жылдық салық салынатын табыстың 8 500 АЕК (36 762 500 ₸) шегінен асқан бөлігіне 15% мөлшерлеме қолданылады. Қарапайым қызметкер үшін бұл айына шамамен 3,6 млн ₸ есептелген жалақыдан басталады. Калькулятор жыл бойы бірдей жалақы кезіндегі орташа ЖТС көрсетеді; айлар бойынша нақты ұстау өспелі қорытындымен есептеледі.